Thông tin truy cập
 
Số lượt truy cập : 124096
Khách trực tuyến : 5101
Thành viên trực tuyến : 2
 
Nội dung cơ bản của Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị
27/11/2019 - 08:08

Nội dung cơ bản của Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị

 

(Nguồn: trên Internet) 

Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (International Convenant on Civil and Political Rights) (viết tắt là Công ước hoặc ICCPR) là một trong những điều ước quốc tế quan trọng nhất về quyền con người đã được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua cùng với Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (International Convenant on Economic, Social and Cultural Rights – ICESCR) theo Nghị quyết số 2200 A (XXI) ngày 16/2/1966. Ngoài ra, một Nghị định thư tùy chọn đi kèm với ICCPR cũng được thông qua trong Nghị quyết số 2200 A (XXI) nhằm quy định các thủ tục giải quyết các khiếu nại của các cá nhân về việc vi phạm các quyền dân sự, chính trị của các quốc gia. ICCPR có hiệu lực từ ngày 23/3/1976. Tầm quan trọng và ý nghĩa của ICCPR được thể hiện ở chỗ có 168 nước đã phê chuẩn Công ước này (tính đến tháng 7/2015).

ICCPR được coi là một phần của Bộ luật quốc tế về quyền con người, cùng với ICESCR và Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền năm 1948 (Universal Declaration of Human Rights - UDHR), được đặt dưới sự giám sát riêng của Ủy ban nhân quyền, độc lập với Hội đồng nhân quyền của Liên hợp quốc. Cơ quan này có trách nhiệm giám sát việc thực hiện và thẩm định các báo cáo nhân quyền của các nước. Mới đầu, các bên tham gia phải báo cáo định kỳ mỗi năm một lần, nhưng sau đó là bất kỳ khi nào Ủy ban giám sát yêu cầu (thông thường là bốn năm một lần). Đến năm 1976, một Nghị định thư tùy chọn thứ hai bổ sung ICCPR được thông qua theo Nghị quyết số 44/128 ngày 15/12/1989 của Đại hội đồng Liên hợp quốc, trong đó đề cập đến việc xóa bỏ hình phạt tử hình.

Việt Nam đã gia nhập ICCPR và ICESCR ngày 24/9/1982. Khi gia nhập ICCPR và ICESCR, Việt Nam đưa ra tuyên bố: “Các quy định của khoản 1 Điều 48 của ICCPR và khoản 1 Điều 26 của ICCPR, theo đó một số quốc gia bị tước cơ hội trở thành thành viên của công ước này, là có tính chất phân biệt đối xử. Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cho rằng, các Công ước, phù hợp với nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền giữa các quốc gia, nên mở ra cho mọi quốc gia tham gia mà không có bất kỳ sự phân biệt hoặc giới hạn nào”[1].

Công ước có các nội dung cơ bản sau đây:

ICCPR điều chỉnh những quyền cơ bản của con người thuộc phạm trù các quyền dân sự, chính trị. Các bên tham gia ký kết sẽ phải tôn trọng các quyền dân sự và chính trị của từng cá nhân, bao gồm quyền sống, quyền tự do tôn giáo, tự do phát biểu, tự do hội họp, quyền bầu cử và quyền được xét xử bình đẳng và theo đúng trình tự pháp luật... ICCPR gồm 6 phần, 53 điều với những nội dung cơ bản sau đây:

-    Lời nói đầu gồm 5 đoạn.

-    Phần I gồm Điều 1 về quyền tự quyết.

-    Phần II, từ Điều 2 đến Điều 5, quy định về nguyên tắc bình đẳng, tạm đình chỉ các quyền trong tình trạng khẩn cấp và không được lạm dụng các quy định của Công ước.

- Phần III, từ Điều 6 đến Điều 27, quy định về các nội dung của các quyền dân sự (quyền sống, quyền không bị tra tấn, quyền không bị bắt làm nô lệ… ); các quyền chính trị (quyền hội họp, quyền lập hội, quyền tham gia đời sống chính trị) và một số quyền của trẻ em, quyền của người thiểu số. Đây là phần chứa đựng những nội dung quan trọng nhất, trong đó bao gồm các quy định về nội hàm của các quyền dân sự và chính trị.

- Phần IV, từ Điều 28 đến Điều 45, quy định về thành lập, cơ cấu, tổ chức và hoạt động của HRC – cơ quan có nhiệm vụ giám sát việc thi hành Công ước.

-    Phần V, gồm Điều 46 và Điều 47, quy định về việc giải thích Công ước không được làm phương hại đến các quy định của Hiến chương Liên hợp quốc và quyền của các dân tộc trong việc quyết định về tài nguyên của mình.

-    Phần VI, từ Điều 48 đến Điều 53, quy định về việc ký kết, gia nhập, phê chuẩn, sửa đổi và hiệu lực của Công ước.

  

(Buổi truyên truyền về quyền của trẻ em và phòng chống xâm hại trẻ em) 

Trong các quyền được Công ước công nhận, có ba quyền có vị trí đặc biệt trong ICCPR, đó là:

Quyền tự quyết: Được quy định tại Điều 1 Phần I của Công ước. Đây là một quyền tập thể thuộc về các dân tộc, có ý nghĩa đối với việc bảo đảm tất cả các quyền con người khác. Theo đó, Công ước công nhận quyền tự quyết của mọi dân tộc, bao gồm quyền được “tự do định đoạt thể chế chính trị và theo đuổi đường hướng phát triển kinh tế, xã hội và văn hoá” trong điều kiện thực tế của mình. Công nhận rằng quyền sinh kế của một dân tộc không bao giờ bị tước bỏ. Để đạt được mục tiêu này, các dân tộc có quyền tự do sử dụng các nguồn lợi thiên nhiên của mình, miễn là không vi phạm những nghĩa vụ phát sinh từ sự hợp tác quốc tế về kinh tế, đặt căn bản trên quyền lợi hỗ tương và luật pháp quốc tế. Các quốc gia thành viên ký kết Công ước này, kể cả những quốc gia có trách nhiệm bảo hộ hay giám hộ các lãnh thổ khác, phải tôn trọng và xúc tiến việc thực thi quyền dân tộc tự quyết chiếu theo các điều khoản của Hiến chương Liên hợp quốc.

Quyền không phân biệt đối xử: Được quy định tại Điều 2(1), Điều 3 và Điều 26 của Công ước. Đây là một nguyên tắc bao trùm, đòi hỏi bảo đảm khi thực hiện các quyền con người. Theo đó, Công ước yêu cầu các bên tham gia ký kết thực hiện các bước cần thiết để hiện thực hóa các quyền được công nhận trong Công ước, đồng thời trừng phạt và sửa chữa bất kỳ vi phạm nào trong quá khứ và hiện tại. Các bên tham gia phải cam kết tôn trọng và bảo đảm thực thi những quyền được thừa nhận trong Công ước cho “tất cả mọi người sống trong lãnh thổ và thuộc thẩm quyền quốc gia, không phân biệt chủng tộc, màu da, nam nữ, ngôn ngữ, tôn giáo, chính kiến hay quan niệm, nguồn gốc quốc gia hay xã hội, tài sản, dòng dõi hay bất cứ thân trạng nào khác”, đồng thời ghi nhận nam, nữ được hưởng các quyền về dân sự và chính trị nêu trong Công ước một cách bình đẳng. Những quyền này “chỉ có thể bị giới hạn trong trường hợp khẩn cấp đe dọa đến sự tồn vong của một quốc gia”, và ngay cả trong trường hợp đó cũng không tha thứ bất kỳ hành vi nào xâm phạm các quyền được sống, quyền không bị tra tấn và bị bắt làm nô lệ, quyền miễn trừ hồi tố, quyền được giữ nguyên chính kiến, quyền tự do tư tưởng - lương tâm và tôn giáo.

Theo Bình luận chung số 18, Ủy ban Nhân quyền giải thích thêm rằng không phân biệt đối xử, bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo vệ một cách bình đẳng mà không có bất cứ sự phân biệt nào là quy định tạo nên cơ sở và nguyên tắc chung trong việc bảo vệ quyền con người. Khoản 1 Điều 2 của Công ước yêu cầu các quốc gia phải tôn trọng và bảo đảm cho tất cả mọi người trong lãnh thổ và phạm vi tài phán của mình các quyền đã công nhận trong Công ước mà không có bất cứ sự phân biệt nào như về chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, quan điểm chính trị hay quan điểm khác, quốc tịch hay thành phần xã hội, tài sản, nguồn gốc hay các yếu tố khác. Điều 26 không chỉ cho phép tất cả mọi người được bình đẳng trước pháp luật cũng như được pháp luật bảo vệ một cách bình đẳng mà còn nghiêm cấm bất cứ sự phân biệt đối xử nào theo luật và bảo đảm cho tất cả mọi người được bảo vệ một cách hiệu quả chống lại mọi sự phân biệt dựa trên bất cứ hình thức nào.

Uỷ ban Nhân quyền cho rằng thuật ngữ “sự phân biệt”, như đã sử dụng trong Công ước, được hiểu là bao hàm bất cứ sự phân biệt, loại trừ, hạn chế hay thiên vị nào trên bất cứ lĩnh vực nào như chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo chính trị hay quan điểm khác, quốc tịch hay thành phần xã hội, tài sản, nguồn gốc hay các vị thế khác mà có mục đích hoặc ảnh hưởng vô hiệu hóa hoặc làm suy giảm sự thừa nhận, sự hưởng thụ hay áp dụng các quyền và tự do cho tất cả mọi người trên cơ sở bình đẳng.

(Hưởng ứng tuyên truyền tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới năm 2019) 

Quyền của người thiểu số: Điều 27 Công ước quy định về quyền của người thiểu số thuộc các nhóm thiểu số về sắc tộc, ngôn ngữ hay tôn giáo. Quy định nêu rõ: “Ở những nước có nhiều nhóm dân tộc thiểu số, tôn giáo và ngôn ngữ, thì những cá nhân thuộc các dân tộc, tôn giáo và ngôn ngữ thiểu số đó, cùng với những thành viên khác của cộng đồng mình, không thể bị tước bỏ quyền có đời sống văn hoá riêng, hoặc quyền sử dụng tiếng nói riêng”.

Theo Bình luận chung số 23, Ủy ban Nhân quyền giải thích rằng Điều 27 công nhận quyền của các nhóm thiểu số mà đang “hiện diện” ở một quốc gia. Xét bản chất và phạm vi các quyền trong điều này thì thuật ngữ “hiện diện” là không phù hợp đối với các cá nhân thuộc các nhóm thiểu số. Những quyền này hiểu một cách đơn giản là việc các cá nhân thuộc các nhóm thiểu số không bị loại trừ quyền hưởng thụ, một mình hoặc cùng với các thành viên khác của cộng đồng họ, nền văn hóa của riêng họ, thực hành tôn giáo và nói ngôn ngữ của cộng đồng họ. Không thể phủ định quyền trong cộng đồng với các thành viên của nhóm, họ được hưởng nền văn hóa riêng, sinh hoạt tôn giáo và nói ngôn ngữ của mình. Không nhất thiết họ phải là công dân của quốc gia đó và họ cũng không cần phải đăng ký thường trú. Vì vậy, những người lao động nhập cư vào làm việc hay thậm chí những khách du lịch tạo nên nhóm người thiểu số trong một quốc gia cũng được hưởng các quyền theo Điều 27. Ngoài ra, như bất cứ cá nhân nào khác trong lãnh thổ của một quốc gia, những thành viên của các nhóm thiểu số cũng được hưởng các quyền áp dụng chung cho mọi người, ví dụ như quyền tự do lập hội, tự do hội họp và tự do ngôn luận. Sự tồn tại của một nhóm thiểu số về dân tộc, tôn giáo hay ngôn ngữ trong một quốc gia thành viên nào đó không phụ thuộc vào một quyết định của quốc gia đó mà phụ thuộc vào các yếu tố khách quan.

Ngoài ra, Công ước công nhận các nhóm quyền dân sự là Quyền sống; Quyền bất khả xâm phạm về thân thể, danh dự, nhân phẩm; Quyền không bị bắt, giam giữ tùy tiện, độc đoán; Quyền tự do không bị buộc làm nô lệ hay nô dịch; Quyền tự do và an toàn cá nhân; Quyền được đối xử nhân đạo của người bị tước tự do; Quyền tự do đi lại và cư trú; . Quyền bình đẳng trước tòa án; Quyền bảo vệ sự riêng tư; Quyền tự do tư tưởng, tín ngưỡng và tôn giáo; Quyền tự do ngôn luận; Quyền kết hôn và lập gia đình; Quyền và nghĩa vụ của người nước ngoài; Quyền cấm phạt tù vì nghĩa vụ dân sự; Quyền về thủ tục khi bị trục xuất; Cấm áp dụng luật hồi tố; Quyền được thừa nhận là thể nhân trước pháp luật.

Các nhóm quyền về chính trị trong nội dung Công ước bao gồm: Quyền tự do hội họp và lập hội; Quyền tham gia chính trị.

Nguyễn Vân



 

  Gửi tin phản hồi Gửi Email In bài viết
Ý kiến bạn đọc gửi
Tin tức này chưa có ý kiến nào
Các tin đã đưa
Nội dung cơ bản của Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị(27/11/2019 - 08:08)
Văn bản đề nghị phối hợp tuyên truyền và tham gia cuộc thi về bình đẳng giới.(26/11/2019 - 07:22)
Kế hoạch tổ chức cuộc thi "Tìm hiểu pháp luật về bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới; tìm kiếm sáng kiến nhằm chấm dứt bạo lực trên cơ sở giới; tìm kiếm sáng kiến nhằm chấm dứt bạo lực, xâm hại đối với phụ nữ và trẻ em".(25/11/2019 - 10:37)
Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em(22/11/2019 - 17:34)
Việt Nam hướng tới kỷ niệm 30 năm Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em(18/11/2019 - 14:15)
Phát động Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới năm 2019(15/11/2019 - 14:01)
Triển khai Kế hoạch thực hiện Quyết định số 588/QĐ-TTg ngày 17/5/2019 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án vận động nguồn lực xã hội hỗ trợ trẻ em các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2019 - 2025 trên địa bàn thành phố(15/11/2019 - 08:03)
Cung cấp tài liệu tuyên truyền Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng chống bạo lực trên cơ sở giới năm 2019(15/11/2019 - 07:31)
Đẩy mạnh công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em cấp xã(13/11/2019 - 16:30)
Thành phố Hải Phòng thực hiện tốt công tác chăm sóc trẻ em năm 2019(13/11/2019 - 16:02)
Tăng cường nâng cao nhận thức về HIV/AIDS và Phòng, chống kỳ thị, phân biệt đối xử với trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS(07/11/2019 - 11:54)
Tập huấn nâng cao năng lực về bảo vệ trẻ em(05/11/2019 - 14:01)
Chuyển trang    
Trang số:  1/5
Số bản ghi trên trang:



Tin mới
Thông báo tuyển dụng và tiếp nhận Phiếu đăng ký dự tuyển viên chức Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ xã hội năm 2019
Công tác trao tặng quà của thành phố đến đối tượng chính sách người có công nhân dịp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020.
Quyết định về việc phê duyệt kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm 2020 của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.
Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ về phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới
Thông báo tuyển dụng và tiếp nhận phiếu đăng ký dự tuyển viên chức Trung tâm Điều dưỡng người tâm thần năm 2019
Văn bản đề nghị phối hợp tuyên truyền và tham gia cuộc thi về bình đẳng giới.
Công văn về việc tuyên truyền, tham gia Cuộc thi Viết "tôi chọn nghề" và Cuộc thi Video clip "Giáo dục nghề nghiệp: Thực học, thực hành-Vững khởi nghiệp, sáng tương lai
Cuộc thi tìm hiểu Pháp luật về Bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới; Tìm kiếm sáng kiến nhằm chấm dứt bạo lực, xâm hại đối với phụ nữ và trẻ em.
Công văn hướng dẫn và Kế hoạch triển khai Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới năm 2019 và Kế hoạch tổ chức Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới năm 2019.
Nguồn gốc Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới
Thông báo về việc tuyển dụng và tiếp nhận Phiếu đăng ký dự tuyển viên chức Trung tâm Điều dưỡng người có công năm 2019
Quyết định về việc phê duyệt kết quả xét tuyển viên chức Làng Nuôi dạy trẻ mồ côi Hoa Phượng năm 2019
Kế hoạch về Phòng, chống thiên tai của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội năm 2019.
Công văn số 668/TCGDNN-ĐTCQ ngày 26/4/2019 của Tổng Cục Giáo dục nghề nghiệp về việc Hướng dẫn công tác tuyển sinh, tổ chức đào tạo năm 2019
8 giờ: sáng ngày 16/7/2019 Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức tập Diễn đàn trẻ em thành phố năm 2019 với Chủ đề "Trẻ em với các vấn đề về trẻ em".