Thông tin truy cập
 
Số lượt truy cập : 91452
Khách trực tuyến : 1728
Thành viên trực tuyến : 1
 
Di tích Lịch sử Văn hóa chùa Phương Lăng (Vĩnh Bảo tự), xã Hoa Động, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng
22/01/2015 - 22:05

Di tích Lịch sử Văn hóa chùa Phương Lăng (Vĩnh Bảo tự), xã Hoa Động, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng

Chùa Phương Lăng có tên chữ là Vĩnh Bảo tự -   . Chùa tọa lạc trên địa bàn thôn 4 – thôn Chùa, làng Phương Lăng, xã Hoa Động, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Phương Lăng là quê hương của bà Kính (Kinh) phi Nguyễn thị, vợ vua Lê Hiến Tông (1461-1501), là mẹ nuôi của vua Lê Uy Mục (1488-1509), người địa phương cho biết bà có tên là Nguyễn Thị Cận (thường tôn xưng là Thái phi Nguyễn Thị Cận). Tương truyền, mẹ đẻ của Uy Mục đế (là Chiêu Nhân phi của Lê Hiến Tông) không may mất sớm, ông được bà Kính phi nhận làm con nuôi. Khi Uy Mục lên ngôi, bà trở thành Hoàng thái hậu.

Xã Hoa Động, huyện Thủy Nguyên ngày nay được hợp thành bởi 3 làng Phương Lăng, Bính Động và Giáp ĐộngTheo thần tích còn lưu lại ở làng, thì từ thời Tiền Lý (Lý Nam Đế - Lý Bí) lập nên nước Vạn Xuân (544 - 603), có hai danh tướng là Lưu Quảng và Lưu Thiện chọn trang Hoa Lăng (tên cũ của Phương Lăng) là một trong 27 địa điểm để lập đồn phòng thủ ven biển chống lại giặc Lương xâm lược nước Vạn Xuân. Thần tích cho biết Lưu Quảng và Lưu Thiện là hai anh em ruột, người Trường Yên (Hoa Lư – Ninh Bình) có công phò giúp Lý Nam Đế nổi dậy chống lại ách đô hộ của nhà Lương. Tương truyền, khi hai anh em họ Lý đến trang Hoa Lăng thì nơi đây đã có dân cư đông đúc, xóm làng sầm uất. Nếu chỉ căn cứ theo nội dung của thần tích có thể khẳng định Phương Lăng là ngôi làng cổ, cách đây trên 1.400 năm, cư dân đã đến an cư và lập nghiệp tạo nên xóm làng trù phú.

Làng Phương Lăng (芳陵) dưới thời phong kiến gọi là xã Phương Lăng, thuộc tổng Hoàng Pha. Nguyên bản có tên là xã Hoa Lăng, tổng Lâm Động, sau vì kiêng húy nên phải đổi thành Phương Lăng, dân làng cũng đọc chệch thành Huê Lăng. Theo “Từ điển Bách khoa địa danh Hải Phòng”, việc đổi tên này bắt đầu từ đời vua Đồng Khánh (1885 - 1889). Cũng có thể việc đổi tên được thực hiện từ thời vua Thiệu Trị (trị vì trong giai đoạn 1841 – 1847) do mẹ ông (vợ của hoàng đế Minh Mạng) có tên là Hồ Thị Hoa. Bà nổi tiếng hiếu hạnh, được vua tuyển vào cung khi Thái tử Nguyễn Phúc Đảm chưa làm vua (sau lên ngôi lấy niên hiệu Minh Mệnh). Tháng 5-1807, bà sinh hoàng trưởng tử Miên Tông (sau làm vua lấy niên hiệu Thiệu Trị). Nhưng chỉ 13 ngày sau khi sinh, bà qua đời khiến dòng tộc và gia đình vô cùng thương cảm. Vì vậy, vua Gia Long xuống dụ phải tránh chữ Hoa. Những từ Hoa phải đổi là Ba, “Huê, “Phương”, “Hóa”, “Bông”,…

Căn cứ theo tấm bia “Vĩnh Bảo tự Nhất hưng công” có niên đại năm Vĩnh Thịnh thứ 2 (1706) đời vua Lê Dụ Tông có nhắc đến việc xây chùa, có thể khẳng định chùa Vĩnh Bảo có niên đại muộn nhất vào đầu thế kỷ thứ XVIII, cách đây trên 300 năm.







Tấm bia Vĩnh Bảo tự Nhất hưng công” có ghi niên đại khởi dựng của chùa

Đến khoảng năm 1983, chùa Vĩnh Bảo bị tháo dỡ và chỉ được phục lại vào những năm 90 của thế kỷ trước, lúc đầu chỉ dựng 03 gian thờ đơn giản; đến những năm 2007 - 2009 thì được xây dựng khang trang như hiện nay. Trong những năm 1990, dân làng cũng tạm dựng01 gian thờ trong đất chùa Phương Lăng để duy trì việc thờ tự Thành hoàng làng. Gian thờnày sau được mở rộng thành 03 gian vào năm 1992. Đến năm 2008, các đồ thờ của đìnhđược đưa về Khu trường học cũ trên nền đất đình xưa, đồng thời cũng chuẩn bị việc dựng lại đình. Năm 2011, với sự đồng lòng đóng góp của nhân dân địa phương, đình Hòa Mỹ mới được phục dựng tại vị trí chếch Đông khoảng 01 gian của nền đình cũ; tiếp đó dựng tiếp Nghi môn, làm sân đình góp phần tôn thêm không gian trang nghiêm, bề thế của kiến trúc.

Chính điện chùa Phương Lăng quay mặt về hướng Tây, mà theo quan niệm nhà Phật đây là hướng về phía Tây phương nơi có đức Phật Tổ tọa ngự.

Tam bảo chùa Phương Lăng có bố cục kiểu chữ “Công” , mái lợp ngói ta truyền thống, bờ nóc mái là mô típ trang trí mang đậm chất Phật giáo, với hình tượng Bình Cam lộ và các hoa văn cách điệu. Tại Bờ chảy, bờ dải, góc mái là các trang trí truyền thống như: đầu kìm, con xô (tại khúc nguỷnh); các đầu đao được tạo tác uốn lượn với mô thức “Rồng chầu phượng mớm”.

Toàn bộ phần cột, vì kèo tại nội thất Tam bảo được làm bằng gỗ táu. Vì gian giữa với thức liên kết kiều “Chồng Rường giá chiêng”. Nhà Tổ gồm 02 nếp nhà nối tiếp nhau, Tiền đường với 05 gian, 02 chái; nếu nhìn từ phía ngoài nhà Tổ có kiến trúc kiểu chữ “Nhị”, nhìn trong nội thất có kiều trúc kiểu chữ “Đinh” bởi hai bên Hậu cung của nhà Tổ được bó lại, lấy không gian làm nhà đựng đồ tế lễ.

Đặc biệt, với tinh thần yêu nước, trong những năm 1930-1945, nhà chùa có sư Tổ Hoàng Đức Nhạ (có thể là thế danh của nhà sư), từng tổ chức nuôi dấu cán bộ cách mạng tiền khởi nghĩa tại chùa.

Hội chùa Phương Lăng diễn vào ngày 03-04/02 âm lịch; đây là ngày giỗ Tổ chùa. Các nghilễ chính trong lễ hội thường bao gồm cúng tế, cầu an, cầu cho “Quốc thái dân an”, “mùa màng tươi tốt”. Đặc biệt, vào tối ngày 03/02, tại chùa có tổ chức các hoạt động biểu diễn văn hóa văn nghệ truyền thống đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân./.

Phòng VH&TT TH

  Gửi tin phản hồi Gửi Email In bài viết
Ý kiến bạn đọc gửi
Tin tức này chưa có ý kiến nào
Các tin đã đưa
Di tích đình Hà Tây, xã Trung Hà(03/09/2015 - 22:11)
Di tích lịch sử cấp thành phố Đền Tá Lan, xã Dương Quan(24/08/2015 - 22:10)
Di tích Nghệ thuật cấp Quốc gia Đình Trịnh Xá, xã Thiên Hương, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(26/04/2015 - 22:09)
Di tích Lịch sử cấp Thành phố Chùa Ngọc Khê, xã Phù Ninh, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(26/03/2015 - 22:08)
Di tích Lịch sử Văn hóa chùa Kiền Bái (An Lạc tự), xã Kiền Bái, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(27/01/2015 - 22:06)
Di tích Lịch sử Văn hóa chùa Phương Lăng (Vĩnh Bảo tự), xã Hoa Động, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(22/01/2015 - 22:05)
Di tích Miếu Mảnh Bầu, xã Tân Dương, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(16/01/2015 - 22:04)
Di tích đình, miếu Kinh Triều xã Thủy Triều(07/01/2015 - 22:12)
Di tích Chùa Mỹ Giang (Linh Sơn tự), làng Mỹ Giang, xã Kênh Giang, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(05/01/2015 - 22:02)
Di tích đình Trà Sơn, làng Trà Sơn, xã Kênh Giang, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(16/12/2014 - 21:58)
Chùa Đông, xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(03/11/2014 - 21:56)
Di tích Lịch sử cấp Thành phố hồ Lâm Động, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng(09/05/2014 - 20:34)
Chuyển trang    
Trang số:  1/5
Số bản ghi trên trang: