Thông tin truy cập
 
Số lượt truy cập : 212620
Khách trực tuyến : 6537
Thành viên trực tuyến : 18
 
XÂY DỰNG Ý THỨC TÔN TRỌNG NHÂN DÂN, PHÁT HUY DÂN CHỦ, CHĂM LO ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH – NHẬN THỨC VÀ VẬN DỤNG
22/05/2019 - 16:30
XÂY DỰNG Ý THỨC TÔN TRỌNG NHÂN DÂN,
PHÁT HUY DÂN CHỦ, CHĂM LO ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH – NHẬN THỨC VÀ VẬN DỤNG

1. Nhận thức
Năm 2019, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với một chủ đề hết sức thiết thực, quan trọng và có ý nghĩa chính trị - xã hội cũng như đạo đức - văn hóa rất rộng lớn, sâu xa, bởi gắn liền với 50 năm thực hiện Di chúc của Người.
Có thể thấy, toàn bộ chủ đề năm 2019 mà chúng ta học tập và làm theo đều xoay quanh chữ Dân, nhân dân, quần chúng, đồng bào như Hồ Chí Minh thường nói lúc sinh thời.
Cả ba mệnh đề nêu trên có mối liên hệ rất chặt chẽ.
- Xây dựng ý thức tôn trọng nhân dân thuộc về nhận thức, coi dân là gốc của nước, dân là chủ và dân làm chủ. Tôn trọng dân là tôn trọng vai trò chủ thể của dân - người chủ xã hội, người sáng tạo ra lịch sử, quyết định sự phát triển, tiến bộ của xã hội. Trong các tác phẩm “Dân vận” nổi tiếng, viết cách đây đúng 70 năm, Hồ Chí Minh đặt dân vào vị trí trung tâm, nhấn mạnh rằng, bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền cũng thuộc về dân, đều là của dân. Quyền hành và lực lượng đều ở trong dân. Dân tổ chức nên đoàn thể (nói về Đảng trong điều kiện Đảng đã rút vào hoạt động bí mật từ cuối năm 1945 đến Đại hội II -1951, Đảng mới tiếp tục ra hoạt động công khai), nên chính quyền nhà nước từ Trung ương tới xã, từ xã tới Trung ương. Vai trò to lớn và quyết định của dân như vậy nên tôn trọng dân là tôn trọng chủ thể gốc của mọi quyền lực, do dân trao phó, ủy quyền cho chúng ta mà chúng ta mới có quyền nhưng phải thực hiện quyền được ủy thác để phục vụ dân, phục tùng dân, bảo vệ dân - không được biến dân chủ thành “quan” chủ. Muốn thế, dân phải kiểm soát được quyền lực, không để xảy ra tình trạng quyền lực bị tha hóa, biến dạng. Tôn trọng nhân dân không chỉ là nhận thức, ý thức, không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ, bổn phận mà còn là tình cảm, đạo đức, đồng thời phải trở thành hành động, trong mỗi việc làm, trong ứng xử hàng ngày với dân, từ cơ sở. Hiểu rõ điều đó, Hồ Chí Minh luôn căn dặn cán bộ đảng viên, công chức và mọi nhân viên trong bộ máy công quyền: phải là đầy tớ trung thành, công bộc tận tụy của dân chức không được lên mặt “quan” cách mạng.
Trong thư gửi ông Hoàng Mai, Giám đốc Công an khu XII, gồm 7 tỉnh, từ Bắc Giang đến Quảng Yên, năm 1948, Hồ Chí Minh căn dặn rèn luyện tư cách người công an cách mạng với sáu điều, chỉ có 51 chữ mà vô cùng sâu sắc, Thực hiện tốt sáu điều ấy với sáu mối quan hệ, sáu chuẩn mực không chỉ cần thiết với “Công an nhân dân, vì nước quên thân, vì dân phục vụ” mà vào lúc này, hết sức cần thiết đối với tất cả mọi người, nhất là khi chúng ta đang ra sức xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, làm cho dân một lòng tin tưởng vào Đảng, vào chế độ.
Sáu điều đó bao gồm:
“Đối với tự mình, phải cần kiệm, liêm chính
Đối với đồng sự, phải thân ái giúp đỡ
Đối với Chính phủ (cũng có nghĩa là với Đảng) phải tuyệt đối trung thành
Đối với nhân dân, phải kính trọng lễ phép
Đối với công việc, phải tận tụy
Đối với địch, phải cương quyết, khôn khéo”
Địch nói ở đây là cả địch ngoại xâm lẫn địch nội xâm, giặc trong lòng.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh từ rất sớm, khi Đảng mới cầm quyền, Đảng phải chú trọng đổi mới, tự đổi mới chính mình, nêu gương thúc đẩy đổi mới xã hội. Từ năm 1947, Người đã viết “Sửa đổi lối làm việc”, nhấn mạnh phải sửa chữa bằng được các chứng bệnh: chủ quan, hẹp hòi và thói ba hoa. Sâu xa là chủ nghĩa cá nhân, “bệnh gốc bệnh mẹ”, đẻ ra trăm thứ bệnh con, những thói hư tật xấu làm hư hỏng cán bộ, làm suy yếu Đảng và mất niềm tin của dân chúng. Người đặc biệt nhấn mạnh, phải dựa vào dân mà xây dựng Đảng, chính quyền và đoàn thể của dân. Như vậy, xây dựng ý thức tông trọng nhân dân là khởi đầu, có tính điều kiện để phát huy dân chủ và chăm lo đời sống nhân dân. Tôn trọng nhân dân là tôn trọng từng người dân, tôn trọng nhân cách con người, lắng nghe dân, thuyết phục dân chứ không ra lệnh, quan cách, cửa quyền, hách dịch. Tiếp dân phải thực chất chứ không chiếu lệ, hình thức. Dân vận là cực kỳ quan trọng, không chỉ đối với Đảng, đoàn thể mà còn đối với Nhà nước, với các công chức trong bộ máy công quyền. Đó là giải pháp hữu hiệu chống quan liêu, xa dân, chống lãng phí, tham ô và tham nhũng. Chúng ta đã từng phát động “Năm dân vận chính quyền”, “xây dựng văn hóa công sở”, “đạo đức công chức” và “kỷ luật công vụ”….song phải nghiêm túc trong thực hiện, trong kiểm tra, đánh giá, chứ không hình thức, không rơi vào tình trạng hình thức hóa. Muốn vậy phải tôn trọng tiếng nói góp ý, phê bình của dân, lấy sự hài lòng của dân làm tiêu chí quan trọng bậc nhất để đánh giá hiệu quả công việc và chất lượng cán bộ.
- Phát huy dân chủ, trước hết là đảm bảo những quyền cơ bản, tự nhiên của con người, của công dân, dân chủ của cá nhân và dân chủa của cộng đồng trên cơ sở hài hòa về lợi ích, giải quyết hợp lý các quan hệ lợi ích cá nhân - tập thể và xã hội. Phát huy dân chủ gắn liền với công bằng và bình đẳng, dân chủ với đoàn kết và đồng thuận. Đối mới có một lực đẩy quan trọng là dân chủ hóa toàn diện các lĩnh vực trong đời sống xã hội, trước hết là dân chủ hóa kinh tế và dân chủ hóa chính trị để thúc đẩy đổi mới kinh tế đồng bộ với đổi mới chính trị và hệ thống chính trị. Với Hồ Chí Minh, phát huy dân chủ phải làm cho dân chủ, sáng kiến và lòng hăng hái của người dân tạo thành sức mạnh để xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, chú trọng xây dựng thể chế, thiết chế bộ máy, con người, chính sách và cơ chế để kiến tạo môi trường xã hội dân chủ mà then chốt là nhà nước pháp quyền để thực hiện và bảo vệ quyền của nhân dân, gắn liền quyền với nghĩa vụ, lợi ích với trách nhiệm. Người từng nói, nhân dân đã có quyền làm chủ thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ của người chủ. Trong một chế độ dân chủ, một nước dân chủ thì dân là người chủ. Mọi cán bộ đảng viên, công chức, từ chủ tịch nước trở xuống đến nhân viên thường đều là đầy tớ của dân. Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng sức đoàn kết của nhân dân. Dân chủ là của quý báu nhất trên đời của dân nên thực hành dân chủ rộng rãi sẽ là chiếc chìa khóa vạn năng để giải quyết mọi nhiệm vụ, vượt qua mọi khó khăn. Từ rất sớm, Người đã nhận thấy, dân chủ là một trong những động lực cơ bản của phát triển, tiến bộ và văn minh. Phát huy dân chủ theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người phải tập trung giải quyết những yêu cầu cấp bách, những lợi ích, nhu cầu thiết thân của người dân. Người đòi hỏi ngay từ đầu chính thể cộng hòa dân chủ, phải làm ngay: làm cho dân có ăn, làm cho dân có mặc, làm cho dân có nhà ở, làm cho dân được học hành. Giải quyết bốn việc ấy để cho dân được hưởng quyền dân chủ, phát huy lòng hăng hái, gây niềm phấn khởi tin tưởng của dân vào kiến thiết chế độ mới.
Những chỉ dẫn đó dù cách đây đã sáu, bảy thập kỷ nhưng vẫn còn luôn luôn mới và có ý nghĩa sâu sắc đối với sự nghiệp đổi mới hiện nay ở nước ta. Phát huy dân chủ theo Hồ Chí Minh phải chú trọng trước hết dân chủ ở trong Đảng để thúc đẩy dân chủ trong xã hội, trong đó có thực hành cho đúng nguyên tắc tập trung dân chủ hay dân chủ tập trung.
Vào lúc này, phát huy dân chủ phải đặc biệt đề cao trách nhiệm của cá nhân và tổ chức trước nhân dân. Về điều này, Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng, nhân dân đóng thuế để chính phủ có tiền trả lương cho công chức. Nhận đồng lương là phải nhớ lương ấy, tiền ấy từ mồ hôi nước mắt của dân làm ra. Dân nuôi ta. Nếu lười biếng, cẩu thả, vô trách nhiệm trong công việc có khác nào chúng ta lừa gạt dân chúng. Cho nên, phát huy dân chủ đòi hỏi mỗi người phải có đạo đức.
- Chăm lo đời sống nhân dân là mục đích, là hướng đích của ý thức tôn trọng nhân dân và phát huy dân chủ. Đây là mục đích, là lẽ sống, là khát vọng cả cuộc đời của Hồ Chí Minh, cũng là sứ mệnh của Đảng, của mỗi người chúng ta trong phục vụ nhân dân. Đời sống của dân bao hàm cả vật chất và tinh thần. Mọi nỗ lực của Hồ Chí Minh là làm cho Tổ quốc được độc lập, dân tộc được tự do, nhân dân có cuộc sống hạnh phúc, cho nên phải làm cho đời sống vật chất ngày càng tăng, đời sống tinh thần ngày một tốt, xã hội ngày càng văn minh, tiến bộ để dân được thụ hưởng hạnh phúc. Chăm lo đời sống cho nhân dân đòi hỏi trách nhiệm chính trị cao, đạo đức mẫu mực trong sáng và phong cách hành động thiết thực, gần dân, vì dân của mỗi cán bộ đảng viên, nhất là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Đúng như Người từng nói, lãnh đạo bằng sự gương mẫu là cách lãnh đạo tốt nhất, hợp lòng dân nhất.
Di chúc Hồ Chí Minh, bản văn 1.000 từ là kết tinh, cao quý tư tưởng - đạo đức và phong cách của Người, là một tiêu biểu mẫu mực về ý thức tôn trọng nhân dân, phát huy dân chủ và chăm lo đời sống nhân dân của Người, là tấm gương sáng cho chúng ta học tập và làm theo suốt đời. Trong di chúc, Người quan tâm tới mọi việc lớn nhỏ, trước mắt và lâu dài, hiện tại và tương lai. Trong trái tim mênh mông tình thương yêu nhân dân, Người nhắc tới tất cả mọi người, dường như không sót một đối tượng nào. Người căn dặn những điều hệ trọng mà “trước hết nói về Đảng” và “đầu tiên là công việc với con người”. Tâm nguyện cuối cùng của Người là xây dựng thành công một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới. Thương dân và suốt đời vì dân nên Người dặn “chớ nên tổ chức điếu phúng linh đình, lãng phí thời giờ và tiền bạc của nhân dân”. Trách nhiệm cao nhất với dân là Đảng nên Người thiết tha mong muốn Đảng phải thật trong sạch, phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình. Dù không có điều gì phải hối hận nhưng Người vẫn canh cánh bên lòng một tiếc nuối, đó là một tiếc nuối cao thượng, rằng không được phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân lâu hơn, nhiều hơn nữa.
2. Vận dụng
Trong dịp kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Người, kỷ niệm 50 năm Người về cõi vĩnh hằng, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về xây dựng ý thức tôn trọng nhân dân, phát huy dân chủ, chăm lo đời sống nhân dân không chỉ quan trọng mà còn vô cùng cảm động, tạo nên động lực tinh thần mạnh mẽ gắn kết Đảng - Nhà nước với nhân dân làm nên khối vững chắc, một sức mạnh đồng tâm nhất trí để hành động vì một Việt Nam “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Đó cũng là trùng hợp với khát vọng của Người, vì Độc lập - Tự do - Hạnh phúc cho nhân dân, vì một xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một xã hội văn hóa cao, một dân tộc Việt Nam thông thái, một Đảng Cộng sản cầm quyền trong sạch, vững mạnh, là đạo đức, là văn minh.
Đó là đường nét khái quát chung định hướng cho sự vận dụng của chúng ta.
Cụ thể hóa thành những nhiệm vụ và giải pháp, trên từng lĩnh vực hoạt động, có thể và cần phải tập trung vào những điểm cốt yếu sau đây:
- Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, tuyên truyền, quảng bá sâu rộng về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cũng như di sản Hồ Chí Minh nói chung, đặc biệt là Di chúc và các tác phẩm Bảo vật quốc gia khác của Người. Chúng ta cần phải gìn giữ, phát huy và vận dụng sáng tạo tài sản tinh thần vô giá mà Người để lại.
Đó không chỉ là Quốc bảo mà còn là Pháp bảo, kim chỉ nam hành động của chúng ta, là giá trị ở tầm thơi đại và là sức sống trường tồn của dân tộc Việt Nam, là nguồn sức mạnh tinh thần làm cho Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh. Thật sự có ý nghĩa bởi sự kiện tròn 70 năm vào năm nay đối với ba tác phẩm quan trọng của Người: “Dân vận”, “Đảng ta” và “Cần kiệm liêm chính”, cần phải ra sức học tập, tuyên truyền và vận dụng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Cùng với điều đó, kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc, kỷ niệm 50 năm tác phẩm lý luận cuối cùng của Người “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân” (ngày 03/02/1969) phải là những sự kiện quan trọng trong đời sống tinh thần của Đảng, của dân ta.
- Ra sức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên chuyên nghiệp của Đảng, trong hệ thống các cấp bộ Đảng trong cả nước theo đúng tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Cần đặc biệt chú trọng nghiên cứu và vận dụng phong cách Hồ Chí Minh, nhất là phong cách dân chủ, phong cách dân vận, phong cách ứng xử văn hóa tinh tế, khiêm nhường, bao dung của Người, cung cấp những bài học lớn về nhân sinh cho chúng ta noi theo.
- Tầm quan trọng của chủ đề năm nay cho thấy tác dụng, ý nghĩa rất lâu dài của nó. Do đó cần phải tuyên truyền sâu rộng trong Đảng, trong mọi tầng lớp nhân dân, kể cả đồng bào ta ở nước ngoài để thấm nhuần các giá trị, các bài học thực hành lớn của Người: thực hành lý luận trong thực tiễn, tổng kết thực tiễn để phát triển lý luận; thực hành dân chủ, dân vận, đoàn kết, nhất là thực hành đạo đức cách mạng. Bảo vệ sự trong sáng của tư tưởng và di sản Hồ Chí Minh đòi hỏi phải đấu tranh phản bác mọi sự xuyên tạc của các thế lực thù địch, khẳng định chân lý và niềm tin. Giáo dục thế hệ trẻ về lý tưởng và đạo đức cách mạng.
- Thực hiện tốt quy định của Trung ương về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ cấp cao - cấp chiến lược.
- Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng về đạo đức, đẩy lùi và tẩy trừ tham nhũng, khắc phục và đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII, quy định trách nhiệm nêu gương theo Nghị quyết Trung ương 8, khóa XII
Đó là cách thiết thực nâng cao niềm tin của nhân dân với Đảng. Niềm tin của dân, đó là tài sản tinh thần vô giá của Đảng./.


Nguồn: Tạp chí Báo cáo viên - Số 05 (5-2019)
Tác giả: GS.TS. Hoàng Chí Bảo
Chuyên gia cao cấp, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương


  Gửi tin phản hồi Gửi Email In bài viết
Ý kiến bạn đọc gửi
Tin tức này chưa có ý kiến nào



Tin mới
Về việc tiếp tục thực hiện một số nội dung liên quan đến việc sắp xếp đơn vị hành chính phường Vạn Sơn và Ngọc Hải
Tổ chức đối thoại trực tuyến giữa lãnh đạo UBND quận Đồ Sơn với các cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trên Cổng thông tin điện tử thành phố năm 2019
Tổ chức đối thoại trực tuyến giữa lãnh đạo UBND quận Đồ Sơn với các cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trên Cổng thông tin điện tử thành phố năm 2019
Quận Đồ Sơn xây dựng Phương án nhập phường Vạn Sơn và phường Ngọc Hải
Quận Đồ Sơn xây dựng Phương án nhập phường Vạn Sơn và phường Ngọc Hải
Quận Đồ Sơn xây dựng Phương án nhập phường Vạn Sơn và phường Ngọc Hải
Kỳ họp thứ 8, Hội đồng Nhân dân quận khóa V, nhiệm kỳ 2016-2021 đã thành công tốt đẹp
Kế hoạch tổ chức Kỳ họp HĐND quận thứ 8 (Kỳ họp bất thường)
Quận Đồ Sơn tổ chức Hội nghị sơ kết 03 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về việc “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”
XÂY DỰNG Ý THỨC TÔN TRỌNG NHÂN DÂN, PHÁT HUY DÂN CHỦ, CHĂM LO ĐỜI SỐNG NHÂN DÂN THEO TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH – NHẬN THỨC VÀ VẬN DỤNG
HỘI LHPN QUẬN ĐỒ SƠN TỔ CHỨC TẬP HUẤN NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC HỘI NĂM 2019
Ra quân hưởng ứng phong trào “Tuổi trẻ tham gia xây dựng văn minh đô thị” năm 2019.
Đoàn phường Ngọc Hải phối hợp ra quân làm sạch biển
Quận Đồ Sơn: Tiêu hủy ngay đàn lợn bị nhiễm dịch tả lợn Châu Phi
Phường Ngọc Xuyên: Quan tâm, chăm lo cho các gia đình chính sách, có hoàn cảnh khó khăn