Liên kết website
   
Đền Mõ
01/10/2018 - 08:52

 

Đền Mõ, tên chữ là Nghi Dương, thuộc xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy, Hải Phòng, là một công trình kiến trúc nghệ thuật cổ, Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia thờ Công chúa Thiên Thụy, con gái trưởng vua Trần Thánh Tông, chị gái vua Trần Nhân Tông.

Tương truyền, do có nhan sắc lại đủ tài thi họa, ca ngâm nên công chúa được phong Thái trưởng công chúa Thiên Thụy. Đến tuổi lấy chồng, vua cha gả công chúa cho Hưng Võ Vương Nghiễn, con trai Trần Hưng Đạo. Tuy nhiên, vì yêu mến cảnh thiền, dốc chí đi tu, công chúa đi du ngoạn nhiều nơi, đến xã Nghi Dương, huyện Nghi Dương, phủ Kinh Môn (nay là xã Ngũ Phúc, huyện Kiến Thụy), thấy địa thế đất này giống như con chim đang bay, núi non, sóng nước mênh mông, phong cảnh thanh u, cực lạc, nên công chúa lập am nhỏ, ngày đêm hương đèn thờ Phật. Sau đó, công chúa mở rộng chùa, tạc tượng, đúc chuông, khai khẩn ruộng vườn, cấp phát tiền tài cho mọi người. Từ đấy người dân Nghi Dương ngày càng no đủ, trở thành một làng giàu có. Do nhiều năm chăm nghiệp lớn nông trang nên điền sản ngày càng nhiều, việc trông nom nô bộc cai quản khó biết đầy đủ, công chúa Quỳnh Trân dựng một cái quán ở cạnh ấp và bảo nô bộc rằng: “Các người nghe hiệu lệnh của ta bằng tiếng mõ để đi làm hay về nghỉ. Nếu trong ngày hễ nghe tiếng mõ ở chùa thì về ăn uống, nếu nghe tiếng mõ ở quán thì có công việc”. Nô bộc vâng lệnh, hàng ngày cứ theo lệnh mà làm.  Vì vậy mọi người gọi công chúa là “Bà chúa Mõ”. Với các việc nông trang khác, công chúa đều tính toán đầy đủ: dựng gò đất để xem thời tiết, dựng nhà tại cánh đồng để làm kho chứa giống má, nông cụ, đào một giếng nước mạch rất trong cho người dân có nước uống lúc mùa hè nóng bức.


Năm 1293, vua Nhân Tông nhường ngôi cho Thái tử Thuyến, xưng là Thượng hoàng, đi tu ở núi Yên Tử. Thái tử lên ngôi đổi niên hiệu là Hưng Long. Nhà vua ban chiếu quy định ruộng đất của các thân vương đời Thánh Tông được miễn thuế. Công chúa xin vua cho 5 xã (Nghi Dương, Xuân Dương, Mai Dương, Tú Đôi, Du Lễ) được miễn thuế, lao dịch. Tháng 11 năm Mậu Thân, Công chúa viên tịch. Thi hài được đưa về chùa Tư Phúc ở kinh sư lập tháp an táng. Vua Trần Anh Tông ra sắc chỉ tặng phong Trần Triều A Nương Thiên Thụy Quỳnh Trân công chúa, ban cấp 300 quan tiền đồng cho 5 xã rước sắc về xã Nghi Dương lập đền thờ.

Khu di tích lịch sử Đền Mõ được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia từ năm 1992. Trải qua nhiều lần trùng tu tôn tạo nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc cũ, đền Mõ hiện tại nằm trong khuôn viên có diện tích 12.724m2, bên cạnh đền là một chùa cổ (gọi là chùa Mõ), có cây gạo cổ thụ trên 700 năm, đã được vinh danh là Cây Di sản Việt Nam. Từ ngoài vào là con đường nhỏ chạy dài xuyên qua Tam quan gọi là Thần đạo. Theo “thần đạo”, chạy thẳng vào là gian tiền đường (nhân dân quen gọi là cung đệ tam), hai bên là hai toà giải vũ 5 gian, 2 trái. Kiến trúc của đền gồm 3 toà nhà, bố cục theo kiểu “Tiền nhất hậu đinh”, gồm 5 gian tiền đường (cung đệ tam), 5 gian đại bái (cung đệ nhị) và 2 gian hậu cung hình chuôi vồ. Các toà nhà kề sát nhau tạo cho đền mang dáng vẻ thâm nghiêm và trang trọng. Toà tiền đường xây theo kiểu “tường hồi bổ trụ giật tam cấp”, tạo cho ngôi đền mang dáng vẻ vững chắc. Ba gian trung tâm toà tiền đường lắp hệ thống cửa gỗ lim kiểu “cửa tùng cung khách” chắc chắn và đẹp. Tượng Quỳnh Trân công chúa được đặt trong khám ở gian hậu cung, nơi trang nghiêm của ngôi đền. 

Hơn 700 năm đã trôi qua, lịch sử đã bao bước thăng trầm nhưng khu di tích đền, chùa Mõ vẫn được gìn giữ như thủa ban đầu. Hàng năm lễ hội đền chùa Mõ vẫn được tổ chức vào mồng 6 tháng Giêng và kéo dài trong ba ngày với nhiều hoạt động như: lễ rước Thành Hoàng làng, hội vật Cầu Đảo, các trò chơi đánh cờ, chọi gà, tổ tôm điếm; thu hút nhiều khách thập phương tới thăm.

                                                                                                      Phạm Hà

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Gửi tin phản hồi Gửi Email In bài viết
Ý kiến bạn đọc gửi
Tin tức này chưa có ý kiến nào