Liên kết website
   
Sự tích Hoa Phượng - Loài hoa biểu trưng của thành phố Hải Phòng
10/05/2019 - 16:21

Hoa Phượng, hay còn gọi là “Phượng vĩ”,loài hoa gợi nhớ đến mùa hè. “Phượng vĩ” có nghĩa là đuôi của con chim Phượng hoàng. Đây có thể là một hình thức đặt tên theo cảm xúc vì các lá phượng vĩ, nhất là các lá non trông giống như hình vẽ đuôi của loài chim Phượng. Mặt khác, sắc đỏ rực rỡ của hoa Phượng trong cái nắng gay gắt của mùa hè có sự tương đồng với hình ảnh của chim Phượng khi tự thiêu để hoá thân.


Truyền thuyết phương Đông và phương Tây đều mô tả chim Phượng (Phượng Hoàng) là một loài chim thần thoại, biểu tượng của sự bất tử, sự tái sinh và trường tồn với thời gian, ngay cả trong những điều kiện khắc nghiệt nhất. Đặc biệt, trong vòng đời, khi đã quá mệt mỏi, Phượng Hoàng thu nhặt những nhánh cây thơm chất thành một cái tổ cao không ai có thể đến được, nằm trong cái tổ ấy và nổi lửa, tự thiêu chính mình. Để rồi ba ngày sau, Phượng Hoàng sẽ tái sinh từ chính đống tro tàn ấy. Vì thiêng liêng, cao quý nên loài chim này thường sống trên những ngọn núi cao, xa xôi mà con người không thể vươn tới (ảnh minh họa).

Theo truyền thuyết, phượng hoàng có những khả năng đặc biệt sau:

- Có thể mang những vật có khối lượng lớn hơn trọng lượng của mình nhiều lần.

- Nước mắt có tác dụng chữa lành các vết thương.

- Phượng Hoàng sở hữu một tiếng ca du dương, có tác dụng thần diệu về tinh thần, giúp người nghe bình tâm và lấy lại can đảm.

- Máu và thịt phượng hoàng có thể giúp con người trường sinh bất tử.

- Lông phượng hoàng được sử dụng như 1 loại bùa hộ mệnh hoặc vũ khí lợi hại để chống lại cái ác.

Có lẽ vì mang linh hồn của chim Phượng, nên cây Phượng có sức sống rất mãnh liệt. Cây tái sinh từ hạt và chồi đều mạnh, có thể phát triển tốt trên mọi loại địa hình: ven biển, đồi núi, trung du. Cây thuộc loại ưa sáng, mọc khoẻ, phát triển nhanh, không kén đất, rất dễ gây trồng. Quả phượng có thể làm bộ gõ âm nhạc; gỗ dùng trong xây dựng, đồ gỗ dân dụng, đóng hòm, xẻ ván. Vỏ và rễ cây làm thuốc hạ nhiệt, chống sốt. Vỏ cây có thể sắc nước uống trị sốt rét, đầy bụng, tê thấp, giảm huyết áp, lá trị tê thấp và đầy hơi.

Không mang vẻ kiêu sa, đài các như các loại hoa Hồng, hoa Lan, hoa Lay ơn…; không gợi vẻ thanh cao, trong sáng kiểu hoa Sen; không tươi thắm rạng ngời kiểu hoa Mai, hoa Đào; cũng không bí ẩn như hoa Quỳnh, hoa Nhài chỉ nở mỗi khi đêm về, hoa Phượng đẹp một vẻ đẹp thanh xuân bừng nở. Từ những cây phượng mới cuối tháng Tư vẫn còn xanh lá, đến khi tháng Năm hè về thoắt bỗng trở nên rực rỡ với hàng ngàn đốm lửa bừng cháy trên các vòm lá xanh non. Loài hoa bỗng dưng “thắp lửa” mỗi độ hè về ấy gợi liên tưởng đến độ thanh xuân của đời người, khi mà sức sống căng tràn làm cho mỗi người mang vẻ đẹp rực rỡ nhất, chói sáng nhất của mình.


Vì sao hoa phượng được coi là biểu tượng của Hải Phòng?

Phượng vĩ có nguồn gốc từ Madagascar, được người Pháp du nhập về Việt Nam trồng từ cuối thế kỷ thứ XIX tại các thành phố lớn như Hải Phòng, Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh. Tuy không phải là nơi duy nhất trồng loài hoa này, nhưng sắc màu hoa được trồng tại thành phố Cảng đặc biệt tươi rói, đỏ rực khác lạ, có lẽ do phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu nơi đây. Và như một sự sắp đặt ngẫu nhiên của lịch sử, tháng 5 gắn với sự kiện trọng đại của Hải Phòng, tháng thành phố được giải phóng, cũng chính là tháng bắt đầu mùa hoa phượng.

Cây phượng ẩn chứa cốt cách, tinh thần, sức mạnh và niềm lạc quan, tình yêu thương của người dân vùng biển Hải Phòng, bền bỉ hiên ngang ngay trước bờ bão táp. Khi sức nóng của thiên nhiên làm khô cháy nhiều loài sinh vật thì cây phượng xòe tán chở che bao dung xanh mát và trổ hoa rực trời như thách thức với cái nắng chói chang của mùa hè. Phượng có sắc lửa cháy rực rỡ như phong cách sống khát khao cháy hết mình của người dân đất Cảng. Cấu tạo của 4 cánh hoa nền đỏ ngoài với 1 cánh vàng bên trong tựa 5 ngón tay trên một bàn tay quấn quýt yêu thương. Đặc biệt, sắc màu ấy tương đồng với hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng là quốc kỳ Việt Nam, gợi liên tưởng về một Hải Phòng luôn trong lòng Tổ quốc.

Hải Phòng, thành phố cảng, thành phố công nghiệp có bề dày lịch sử xây dựng và bảo vệ đất nước. Người Hải Phòng có cốt cách riêng, yêu thương nhân ái rõ ràng, khảng khái, thủy chung, rất cao cả vị tha, gan dạ kiên trung trong đấu tranh bảo vệ và xây dựng đất nước, chống chọi với bão táp, phong ba và luôn nhạy bén với cái mới. Hoa Phượng Hải Phòng cũng kiên cường dẻo dai, luôn bừng lên khí chất của vùng đất đầu sóng, ngọn gió, như chính những người dân nơi đây. Chính vì vậy, từ lâu, hoa phượng đã là cái tên đi cùng thành phố bao năm qua, gắn bó với mảnh đất này, được yêu mến, trở thành một trong những biểu tượng gợi nhớ đến Hải Phòng. Hình ảnh hoa phượng đi vào thơ ca, nhạc hoạ, ăn sâu vào tâm thức lớp lớp các thế hệ người dân Hải Phòng. Hàng trăm ca khúc, bài thơ với nhiều tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh phản ánh, ca ngợi về màu hoa đỏ gắn với lịch sử cách mạng Hải Phòng. Đặc biệt, ca khúc “Thành phố Hoa phượng đỏ” sáng tác Lương Vĩnh, thơ Hải Như đã trở thành tác phẩm “thành phố ca”.

Hiện nay, hình ảnh hoa Phượng đỏ lại rợp trời Hải Phòng như ngày nào bởi quyết tâm khôi phục những giá trị văn hóa cốt lõi truyền thống của chính quyền và nhân dân thành phố. Ý thức được giá trị tinh thần của hoa Phượng trong tình cảm của người dân Hải Phòng và cả nước, thời gian qua, thành phố đã chỉ đạo trồng hàng ngàn cây hoa Phượng tại các cửa ô, các tuyến đường và khu vực nội thành, các trung tâm thị trấn huyện, đảo thuộc thành phố Hải Phòng. Đặc biệt, đường Phạm Văn Đồng, con đường du lịch huyết mạch từ trung tâm thành phố Hải Phòng đến khu du lịch Đồ Sơn đã trở thành con đường hoa phượng với hơn 3.000 cây hoa Phượng hai bên đường, được xác lập kỷ lục “Con đường trồng nhiều cây hoa Phượng nhất Việt Nam”.

Năm 2011, từ ý tưởng tổ chức một lễ hội mang tên loài hoa gắn liền với thành phố - Lễ hội Hoa Phượng đỏ được tổ chức lần đầu tiên và đã nhận được sự đồng thuận và ủng hộ nhiệt liệt của các cấp lãnh đạo và nhân dân thành phố. Nhất là khi thành phố xác định đây trở thành một loại hình lễ hội văn hoá du lịch mới, mang nét độc đáo riêng có của Hải Phòng, được tổ chức thường niên, nhằm quảng bá hình ảnh thành phố. Theo đó, thời gian tổ chức Lễ hội Hoa Phượng Đỏ là tháng 5, thời điểm phượng vĩ nở rực rỡ nhất - tháng có nhiều ngày kỷ niệm lớn của đất nước và thành phố: ngày Giải phóng miền Nam 30/4, ngày Quốc tế Lao động 1/5, Kỷ niệm ngày chiến thắng Điện Biên Phủ 7/5, sinh nhật Bác 19/5. Đặc biệt, mùa  phượng nở cũng là dịp người dân thành phố nhớ về ngày giải phóng Hải Phòng (13/5/1955) và càng thêm tự hào về những chặng đường phát triển đã qua của một thành phố năng động ở vùng duyên hải phía Bắc của Tổ quốc, là đầu mối quan trọng trong tam giác tăng trưởng Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.


Lễ hội Hoa Phượng Đỏ lấy hình ảnh hoa phượng, gắn với vùng đất, con người Hải Phòng làm cốt lõi và được thể hiện qua các hình thức biểu diễn văn hoá, nghệ thuật, thể dục thể thao trên sân khấu. Trong đó, chất liệu “hoa phượng vĩ” trở thành chủ đề cho các hoạt động của Lễ hội: cuộc thi sáng tác thơ, văn về hoa phượng đỏ; thi ảnh, tranh đẹp về hoa phượng; các chương trình ca nhạc có chủ đề về thành phố và hoa phượng, trình diễn thư pháp về hoa phượng… Sắc đỏ của hoa phượng là gam màu chủ đạo trên sân khấu và trang trí tuyên truyền cổ động trên các tuyến phố và cửa ô.

Xác định mục tiêu đưa Lễ hội Hoa Phượng Đỏ thực sự trở thành lễ hội của nhân dân, thành phố khuyến khích đông đảo quần chúng nhân dân tham gia vào các hoạt động của Lễ hội, quan trọng hơn nữa là phát huy sức sáng tạo của người dân đóng góp các nội dung cụ thể cho lễ hội, làm cho lễ hội thực sự bắt nguồn từ cuộc sống, bắt nguồn từ nhân dân và quay trở lại phục vụ nhân dân. Đó là yêu cầu đã được đặt ra ngay từ sơ khai hình thành ý tưởng tổ chức lễ hội, đồng thời cũng tạo nét độc đáo, hấp dẫn, khác biệt so với các lễ hội khác trong nước và quốc tế.

Phạm Hà


  Gửi tin phản hồi Gửi Email In bài viết
Ý kiến bạn đọc gửi
Tin tức này chưa có ý kiến nào