Hải Phòng, ngày 22 tháng 09 năm 2019

Ngày 28/7/1929, Công đoàn Việt Nam ra đời, đánh dấu bước ngoặt quan trọng đối với quá trình đấu tranh, phát triển của phong trào công nhân Việt Nam. Tổ chức là hạt nhân vận động, tập hợp giai cấp công nhân dưới ngọn cờ cách mạng vinh quang của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Vào cuối thế kỷ XIX, sau khi xâm chiếm được nước ta, thực dân Pháp đã tiến hành chính sách khai thác thuộc địa, xây dựng nhiều nhà máy xí nghiệp tập trung vào các ngành như đường sắt, hầm mỏ, xí nghiệp... Trong giai đoạn này, giai cấp công nhân Việt Nam được hình thành và phát triển với số lượng ngày càng tăng. Trước sự áp bức, bóc lột của thực dân Pháp, giai cấp công nhân đã tập hợp lại, lập ra các tổ chức nghiệp đoàn, công hội để đấu tranh bảo vệ quyền lợi của mình trên khắp cả nước. Tổ chức Công hội đầu tiên hình thành năm 1921 là Công hội Ba Son do đồng chí Tôn Đức Thắng sáng lập với mục đích chống Đế quốc, làm chính trị. Tuy chưa có văn bản quy định điều lệ hoạt động, song việc thành lập tổ chức này đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử phong trào đấu tranh của công nhân. Đó là chuyển từ đấu tranh tự phát sang đấu tranh tự giác, đóng góp quan trọng vào phong trào đấu tranh của công nhân thế giới. Bằng con đường vô sản hóa, nhiều tổ chức Công Hội đỏ sau đó đã được thành lập ở các xí nghiệp và dần phát triển, thống nhất thành Công hội đỏ cấp tỉnh, thành phố (Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Hòn Gai).

Số nhà 15 Hàng Nón, nơi diễn ra Hội nghị thành lập
Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ, 28/7/1929

Cuối năm 1924, đầu năm 1925, tại Quảng Châu, đồng chí Nguyễn Ái Quốc (đoàn viên công đoàn đầu tiên của Việt Nam khi Người gia nhập công đoàn Kim khí quận 17 Paris, Pháp năm 1919) là người đã đặt nền móng, xây dựng cơ sở lý luận và tổ chức cho sự ra đời tổ chức Công hội cách mạng ở Việt Nam, khi đề ra tôn chỉ, mục đích hoạt động của Công Hội. Đồng thời đào tạo hàng loạt cán bộ ưu tú trong tổ chức Thanh niên cách mạng đồng chí hội, nòng cốt là Cộng sản Đoàn.

Để đáp ứng yêu cầu cấp thiết của công tác vận động công nhân; tăng cường sức mạnh cho tổ chức Công hội Đỏ, ngày 18/7/1929, Ban Chấp hành Trung ương lâm thời Đông Dương Cộng sản Đảng khi đó quyết định triệu tập Đại hội thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ (tại số nhà 15 phố Hàng Nón, Hà Nội). Đại hội thông qua các nhiệm vụ đấu tranh và Điều lệ tóm tắt, quyết định ra tờ báo Lao động. Cũng tại Đại hội này, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh đã được bầu là người đứng đầu Ban Chấp hành lâm thời Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ. (ảnh minh họa 1)

Từ năm 1930, Tổng Công hội Đỏ ở miền Trung, miền Nam được thành lập và hoạt động khắp cả nước. Trải qua các thời kỳ cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Công đoàn Việt Nam có nhiều tên gọi khác nhau để phù hợp với nhiệm vụ từng giai đoạn như Công hội Đỏ, Nghiệp đoàn Ái hưu, Công nhân phản đế, Công nhân cứu quốc, Tổng Công đoàn Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. (ảnh minh họa 2)

Sự ra đời của Công đoàn Việt Nam có ý nghĩa to lớn, đánh dấu sự lớn mạnh của phong trào công nhân và sự trưởng thành của giai cấp công nhân Việt Nam. 90 năm qua, tổ chức Công đoàn Việt Nam không ngừng trưởng thành, lớn mạnh; đã vận động, tập hợp đông đảo công nhân, viên chức, lao động dưới ngọn cờ cách mạng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, đóng góp to lớn trong thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược; tổ chức và vận động công nhân, viên chức, lao động hưởng ứng thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, góp phần to lớn trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Báo Lao Động, cơ quan ngôn luận của Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ

Theo đề nghị của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Bộ Chính trị Trung Ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã quyết định lấy ngày 28/7/1929, ngày họp Đại hội thành lập Tổng Công hội Đỏ đầu tiên ở miền Bắc Việt Nam làm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam. Tại Đại hội đại biểu Công đoàn Việt Nam toàn quốc lần thứ V (tháng 11/1983), Nghị quyết lấy ngày 28/7/1929 làm ngày thành lập Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã chính thức được thông qua.

Phạm Hà